Erikaren Bitakora

Hilabete askotan, Hegoafrikako udal ospitale bateko 311. gelako madarikazioan sinetsi izan dute bertakoek. Goizero zaintza intentsiboetarako gela horretan hilotz bat aurkitzen zuten ostiraletan, hutsik egin gabe. Egia da paziente guztiek tratamendu larriak jasan zituztela, baina ez zeuden hiltzeko arriskuan. Mediku-taldea, harrituta, airearen kutsadura bakteriologikoa izan ote zitekeen pentsatzen hasi zen. Biktima ugarien familiek eskatuta, agintariek ikerketa bat eskatu zuten.
311. gelan, bitartean, ostiralero hilotz bat aurkitzen jarraitu zuten, eta azkenean, erizain edo mediku ero baten ekintza ote zen susmatzen hasi zirenez, gelan ezkutaleku bat prestatzea bururatu zitzaien, zer gertatzen zen ikusteko…
Egunak pasa eta guztion artean eskutalekua prestatzen hasi ziren baina inoiz ezzuten bukatzen. Goiz batean, hospitale hartako mediku bat konturatu egin zen aurreko egunean egindako zatia desegina zegoela eta hoartaraztean beste mediku bati komentatu zion, baina honek ezetz esaten zion, aurreko egunean gutxi egingo zutela erantzun zion. Honek arrituta buelta eman zuen eta besteekin joan zen ezkutalekua eraikitzen jarraitzekobaina gauza batez ohartaratu zen, hitz egin zuen medikuak eskin batean zegoen barre egiten lagundu gabe.
Asteak pasatzen zioazen eta ostiralero hilotz berri bat aurkitzen zuten hospitalekoek. Astelehen batean besteen desberdina izan zen, mediku batek giltzak artu zituen eta hospitalea irekiko zuen momentuan itzal bat ikusi zuen hospitale barruan lurrean etzalita. Pixkanaka-pixkanaka ate bat ireki zuen eta burua sartu zuenean, lengo medikua ikusi zuen. Lurrean etzanda zegoen, eskuan labana sorrotz bat zeukan eta bestean ohar bat zeukan. Medikuak hilotzarengana hurbildu zen, oharra hartu eta irakurtzen hasi zen:
“Ez dut sentitzen egin dudan min guztia. Ondo pasatu dut eta gainera, ez duzue asmatu nik izan naizela jendea hiltzen nenbilena.Erotuta nago!!!

1.-Resumen del capítulo XVI, “De lo que le sucedió al ingenioso hidalgo en la venta que él imaginaba ser castillo”.
Al Quijote tras tener una pelea, le acogió el ventero y mandó a su mujer y a su hija a que le curaran. Después de curarle, Maritornes, que quedaba con el arriero por las noches para refocilarse, acudió al desván como otros días. El Quijote, que pensaba que estaba en un castillo y que ella era la princesa, cuando la sintió, la agarró y no la quiso soltar. El arriero, que estaba viendo todo oculto tras una columna, se acercó. Sancho se despertó y al llegar el ventero, se montó una batalla campal.

4.-Comenta cinco diferencias lingüísticas entre el castellano de Cervantes y el actual.
• Léxico arcaico: “brumadas, puñada”.
• Cambio de algunas grafías: F H. “Fecho, asimismo”
• Amalgamas desconocidas, -preposición “de” + determinante demostrativo: “desta”.
• Expresiones diferentes: “ascuras”.
• Comparaciones sin determinante “Como liebre”.
• Pronombres con distinto significado: viendo cual andaba la dama.

Ortuella ezagutzeko eta eguna ondo igarotzeko gauza ugari egin daitezke. Ortuellan Gorbea aretoa eraiki berria dago, bertan ostegun arratsaldero filme desberdin bat ikus daiteke, batxarrak eta ikastaroak ere egiten dira. Monumentuak ere badaude, anbulategiaren ondoan “La flor truncada” izeneko monumentua ikus daiteke. Monumentu honek, ikastola zaharrak estanda egin zutenean eraiki zen oroitzapen modura eta gaur egun, eskolak zeuden lekuan, polikiroldegi berria eraiki dute. Beste monumentu batzuk ere ikusgarriak dira mehatzariarena, Katalina Gibaja irakaslearena…
Gero, herriaren goialdean, barrakoia dago; bertan buelta bat eman daiteke eta eguraldia ona bada, barbakoak eta askaldegiak erabili daitezke. Paseo bat ematen, hilerriaren aloban, ur depositua ikus daiteke eta beherago, bidegorria dago. Bidegorritik, Gallartara, Muzkizera, Portugaletera eta abarratara heldu daiteke.
Ortuellako alboko auzoak ere bisita daitezke Aiega, Bañales, La Ralera, Golifar… Urioste, adibidez, auzo txiki bat da, bertan baserri txikiak daude eta gaur egun txalet ugari eraikitzen hari dira; San Bernabe ermita etaArretxabeletako etxea ere ikus dezakezu.
Nocedalen, ikastola zahar bat ikus daiteke, orain ez dira bertan klaseak ematen baina, zentru social baten modura erabiltzen da. Bertan ere, eliz zahar bat dago eta ia aloban frontoi berria eraiki dute orain duela denbora gutxi.